AB Araç Tip Onayı: Süreç, CoC ve eCoC İlişkisi

AB araç tip onayı, belirli bir araç tipinin kendisine uygulanabilir teknik ve düzenleyici koşulları karşılayıp karşılamadığının yetkili onay kuruluşunca değerlendirilmesidir. Tip onayı belirlenen araç tipini kapsar. Üreticinin tek bir araç için düzenlediği Uygunluk Belgesi, yani CoC, o aracın ilgili onaylı özelliklere uygunluğunu bildirir. eCoC ise bu araç kaydının yapılandırılmış elektronik biçimde hazırlanmasını ve paylaşılmasını sağlar.

Bu rehber, (AB) 2018/858 Tüzüğü kapsamındaki otomobil, ticari araç ve römorkların bütün araç onayı ile uygunluk akışına odaklanır. Başlangıçta araç kategorisi, üretim kapsamı, imalat aşaması ve hedef pazar belirlenmelidir. Şablon hazırlamadan veya yazılım seçmeden önce hangi onay yolunun kullanılacağı netleşmelidir. Her araç programına aynı başvuru yöntemini uygulamak doğru değildir.

Üretici, teknik servis ve onay kuruluşu ne yapar?

Üretici, araç ve destekleyici bilgileri hazırlar. Görevlendirilmiş teknik servis ilgili test ve incelemeleri yapar veya gözetir. Yetkili onay kuruluşu kanıtları değerlendirerek onay kararını verir. RDW’nin belgelendirme açıklaması, teknik servisin test raporu ile otoritenin nihai değerlendirmesini ayrı adımlar olarak tanımlar.

Şirket içindeki görev paylaşımı da aynı açıklıkta olmalıdır. Mühendislik ekibi test edilen konfigürasyonu, homologasyon ekibi başvuruya giren kanıtları, üretim ekibi ise uygulayacağı onaylı özellikleri bilmelidir. Dosyaların ortak klasörde bulunması tek başına yeterli değildir. Güncel belgenin hangisi olduğu, hangi eski kaydın yerini aldığı ve değişikliğin kim tarafından değerlendirildiği anlaşılmalıdır.

Başvuru öncesinde hangi kayıtlar hazırlanmalı?

Önce üreticiyi, araç kategorisini, tipi, ilgili varyant ve versiyonları, aracın tamamlanma durumunu açıklayan kısa bir kapsam kaydı oluşturun. Ardından kanıt paketini seçilen onay kuruluşu ve teknik servisle netleştirin. Aşağıdaki liste pratik hazırlık içindir; ilgili kurumun başvuru koşullarının yerine geçmez:

• Araç konfigürasyonunun tanımı ve her teknik değerin alındığı kontrollü kaynak.
• İlgili çizimler, sistem ve aksam onayı referansları ile test kanıtları.
• Test numunesi ile başvuruya alınacak konfigürasyonlar arasındaki farklar.
• Üretim kontrolleri, inceleme sorumluları ve değişiklik değerlendirme yöntemi.
• Açık soruların sahibi, dayanak belgesi ve nasıl sonuçlandırıldığı.

Listedeki her madde gerçek bir belge veya kayıtla ilişkilendirilmelidir. “Fren raporu var” ifadesi yerine raporun numarası, sürümü ve hangi konfigürasyonu kapsadığı belirtilirse inceleme daha kolay yürür. Henüz kesinleşmemiş değerler başvuruya aktarılmadan önce işaretlenmelidir. Sonradan yapılan düzeltmenin nedenini açıklayamamak, basit bir veri sorununu uzun bir belge araştırmasına dönüştürebilir.

Üretimin uygunluğu neden devam eden bir iştir?

Tip onayı çalışması, üreticinin seri üretimi onaylı özelliklerle tutarlı sürdürebilmesini de kapsar. RDW’nin üretimin uygunluğu açıklaması ilk değerlendirme ve devam eden kontrolleri ele alır. Prototip üzerinde alınan test sonucu ile üretimde uygulanan kontrol farklı kanıtlardır; biri diğerinin yerine kullanılamaz.

İç değerlendirmede üretimden bir araç seçip konfigürasyonunu onay kaydına kadar izlemek yararlıdır. Hangi muayene sonucu sevke izin veriyor? Bir mühendislik değişikliği varsa uygulamadan önce değerlendirilmiş mi? Çalışanlar bu sorulara kayıt üzerinden yanıt veremiyorsa yalnızca yeni bir belge oluşturmak eksik bağlantıyı kapatmaz. Önce kaynak ve kontrol düzeni tamamlanmalıdır.

Çok aşamalı üretimde neler kontrol edilir?

Şasi-kabin üzerine özel bir üst yapı monte edildiğini düşünün. Pratik incelemede önceki aşamanın araç bilgileri; tamamlanmış aracın boyutları, kütleleri, donanımı ve onay referanslarıyla karşılaştırılır. Hangi değer değişmedi, hangisi yeni imalatla değişti, hangi bilgi için ek kanıt gerekiyor? Bu sorular gerçek konfigürasyon üzerinden cevaplanmalıdır. Başka bir aracın belgesindeki değerleri kopyalamak güvenilir bir yöntem değildir.

Çok aşamalı üretici için dosya hazırlama rehberi, önceki aşama belgelerinin sonraki aşamanın kaydıyla nasıl ilişkilendirileceğini açıklar. Çizim değişikliği veya farklı üst yapı montajı olduğunda uygunluk verisine etkisi ayrıca değerlendirilir. Her aşamanın kapsamı ve sorumluluğu kullanılan onay yoluna göre belirlenir. Örneğin bir ölçünün değişmesi, o ölçüyle ilişkili başka alanların da incelenmesini gerektirebilir; karar yalnızca belgeyi düzenleyen kişinin tahminine bırakılmamalıdır.

Onaylı kayıttan araca ait CoC nasıl hazırlanır?

CoC yayımlanmadan önce VIN, uygulanabilir tip onayı referansı ve araca özgü değerler kontrollü üretim kaydıyla karşılaştırılır. Belgede geçerli görünen bir onay numarasının bulunması, diğer bütün alanların aynı araca ait olduğunu göstermez. CoC ve eCoC karşılaştırması, çıktı biçimi ile teslim kontrolünün nasıl ayrıldığını açıklar.

Elektronik gönderimde bu hazırlığı XML üretimi, IVI doğrulaması, gereken imzalama işlemi ve alıcı yanıtının incelenmesi izler. Electronic COC Platform eCoC XML oluşturur, doğrular, imzalar; üreticiye özel yapılandırılmış NAP bağlantısı üzerinden gönderir ve yanıtları takip eder. Tip onayı kararı ise yetkili kuruluşa aittir; yazılımda dosya oluşturulması böyle bir kararın verildiği anlamına gelmez.